~~
Kuru duvarlar : köylülerin emeği sayesinde toplanmış olan taşlar (arazilerdeki taşların ayıklanması), hafif eğimli arazilerde heyelanları önlemek veya parsel sınırlarını belirlemek üzere kullanılırdı. Bahçenize bu tür bir duvar örmeye ne dersiniz ? 

Hazırlıklar

Burada ana malzeme taştır : işi kolaylaştırmak için şekli fazla yuvarlakça olmayan kireç, şist veya granit taşı kullanılır. Değişik boyutta taşlar ve hem temel hem de kenetleme görevini görecek birkaç ince ve büyük taş (döşeme taşına benzer) bulundurmaya dikkat edin. Taşları bulmak için : 

• Daha sonra kırmak üzere taşları taş ocağından satın alabilirsiniz (orada ayıklamanız gereken çok hesaplı "atıklar" bulabilirsiniz),
• Bahçenizdeki taşları ayıklayabilirsiniz !
• TCK'nin yaptığı yol inşaatından istifade edip, çalışanlardan düşmüş olan taşları alma iznini isteyebilirsiniz.
• İnşaat malzemesi satan bir firmadan yerel inşaat taşı satın alabilirsiniz (daha pahalıdır). Tek kusur, taşlar çaplanmış olduklarından çok düzenli duvarlar oluşur ; dolayısıyla değişik boyutta taş elde edebilmek için onları kırmanız gerekebilir.

Taşların kırılması

Şekil 2 : Sivri varyoz ile taşların kırılması.

Şekil 1 : Çelik keski ile taşların düzeltilmesi

.

Taşların birbiri üzerine daha iyi oturmalarını sağlamak ya da bir tarafını düzeltmek için bir çelik keski ile bir balyoz (şekil1) kullanarak taşın bir tarafını kırabilir, hattâ onu sivri varyozla (şekil 2) ikiye ayırabilirsiniz.

Duvarın yapımı

Temeli oluşturacak ve ilk yerleştireceğiniz oldukça yassı olan en büyük taşları ayıklayın. Su terazisi ile sıraların mümkün olduğu kadar yatay olduğunu kontrol edin. Taşları daha rahat seçebilmek için onları etrafa yayıp, duvarı örmeye başlayın. Aslında, bir kuru duvar puzzle parçaları birleştirir gibi, benzer şekilde ve benzer kalınlıkta olan taşlar, kesikli sıralı olacak şekilde yerleştirilir.

Don riski olan bölgelerde özel tedbir almaya gerek yoktur çünkü donlu havada biraz oynasa bile, harç olmadığından kuru duvar çatlamadan tekrar yerine oturur.
Şekil 3 : Kuru duvar temelinin yapımı

.

Duvar temelinin kazılması

Düşük geçirgenliğe sahıp veya yapılan çalışmalardan dolayı zarar gören killi topraklarda, 20-30 cm derinliğinde temel kazılır : duvarın uzunluğu ve kalınlığında (yaklaşık 40 cm)  bir hendek kazıp, çakıl ya da küçük taşlarla doldurun. İyice bastırıp sıkıştırın ve bir tokmak veya silindirle (meselâ içi kumla dolu) zemini tesviye edin.

Şekil 4 : Heliklerin yerleştirilmesi

 

İnatçı taşların aynı düzeye getirilmesi !

İnatçı taşları aynı düzeye getirebilmek için, şekillendirilen taşlardan kalan ince ve sert parçacıklar (helik) altına yerleştirilebilir. Düşey erzlerin üst üste gelip, birkaç yıl sonra duvarın çatlamaması için dayanıklılık bakımından taşların çapraz örülmesi önemlidir. Bunun dışında bu işin başka herhangi bir sırrı yoktur !


Şekil 5 : 100 cm yükseklik için 5 cm geriye doğru meyil verilmesi.


Yerinden oynamayan bir duvarın yapımı

Duvarın yerinden oynamaması için, geriye doğru hafif meyilli olarak örülür. Her metre başına verilen ortalama 5 cm'lik meyil, duvarın toprak basıncına dayanmasını sağlar. Ayrıca, arada bir (1,50 m ilâ 2 m de bir) yapıyı boydan boya kat edip, sağlamlaştıran oldukça uzun bir taş yerleştirilmeli.  Duvarın arka kısmı, meselâ  çok küçük olduğundan inşaat işlerinde kullanılmaya uygun olmayan taş kesim artıkları gibi iyice geçirgen malzeme ile doldurulur. Şev eğimine yaklaştıkça bu artıklar toprağımsı, ince taneli olabilir veya temelden çıkan toprakla karıştırılabilir.

Son işlem

Genellikle, duvarın arka ve üst kısmına (taşların arasına) biraz toprak serpilir ve süsen çiçeği ya da kaya koruğu dikilir... bunlar emici bir zemin oluşturur.  Ayrıca, drenaj borusunun üzerine  jeotekstil keçe serip, üstü 20 cm kalınlığında kaliteli toprakla kapatıldığında daha çok bitki yetiştirilebilir. Süzek toprakları seven yer örtücü bitkiler dikebilirsiniz (aromatik bitki, Şifaotu, Nepeta, Çivanperçemi...).